De plannen van toezichthouder ACM voor een invoedingstarief op stroom zorgen voor grote onzekerheid in de energiesector. Volgens branchevereniging Holland Solar leidt de onduidelijkheid rond de uitwerking van het tarief ertoe dat exploitanten van grote zonnepaneelinstallaties op daken en gronden hun projecten niet meer rond kunnen rekenen.

De waarschuwing volgt op een recent persbericht en consultatie van de ACM over het invoedingstarief. Zonneparken worden ontwikkeld voor de lange termijn en vragen grote investeringen. Juist daarom zijn duidelijke spelregels cruciaal. Die ontbreken nu, waardoor financiers en ontwikkelaars het risico te groot vinden. “Zonder duidelijkheid kun je geen businesscase maken,” zegt Nold Jaeger, directeur beleid van Holland Solar. “En als die businesscase er niet is, worden projecten simpelweg niet gebouwd. ” Volgens de sector gaat het niet om kleine vertragingen, maar om projecten die helemaal niet meer van de grond komen.

Visie Marktleider Novar

Bij Novar klinkt stevige kritiek. Niet omdat efficiënter netgebruik onbelangrijk is, zegt Julian Uil, adviseur Public Affairs bij Novar. “Integendeel. Wij werken dagelijks aan projecten waarin zonne-energie, opslag en slim netgebruik samenkomen. Door opwek uit zon en wind te combineren met opslag dichtbij de vraag, breng je vraag en aanbod juist beter bij elkaar. TNO wijst erop, in haar rapport Decentrale ontwikkelingen in het energiesysteem, dat er tussen 2024 en 2040 naar schatting 195 miljard euro nodig is voor investeringen in de elektriciteitsinfrastructuur, waarvan 107 miljard euro voor infrastructuur op land. Tegelijkertijd is becijferd dat 5 tot 29 miljard euro kan worden bespaard door het net beter te benutten. Juist decentrale oplossingen, waarbij vraag en aanbod lokaal en in de tijd bij elkaar worden gebracht, kunnen daaraan bijdragen.”

Een generiek invoedingstarief dreigt precies die ontwikkeling te remmen: projecten die opwek, opslag en lokale vraag combineren worden duurder en in veel gevallen moeilijker of zelfs niet meer financierbaar, waardoor vraag en aanbod juist mínder goed bij elkaar worden gebracht.

Volgens Uil is dat precies het probleem. De voordelen zijn onzeker, terwijl de nadelen al zichtbaar zijn. “Projecten die nu worden ontwikkeld, gefinancierd of verkocht, kijken jaren vooruit. Ook als het tarief pas vanaf 2032 zou ingaan, heeft de onzekerheid vandaag al effect. Banken worden voorzichtiger, investeerders rekenen hogere risico’s in en businesscases worden moeilijker sluitend.”

Beleid werkt averechts

Het invoedingstarief moet er volgens de ACM voor zorgen dat het elektriciteitsnet efficiënter benut wordt. Maar volgens Holland Solar bereikt het beleid het tegenovergestelde effect. “Dit beleid vergroot de onzekerheid en jaagt kosten juist op,” aldus Jaeger. “Het schiet zijn doel voorbij.” Door de onduidelijkheid weten exploitanten niet welke kosten zij op lange termijn kunnen verwachten, terwijl juist die voorspelbaarheid essentieel is voor investeringsbeslissingen in projecten die een oplossing bieden voor het omzeilen van netcogestie waardoor woningbouw en bedrijfsuitbreiding wel mogelijk worden.

Energietransitie onder druk

De gevolgen reiken verder dan alleen de sector. Nederland heeft juist meer duurzame energie nodig om minder afhankelijk te worden van import en klimaatdoelen te halen. Als projecten niet doorgaan, moet die energie elders vandaan komen. “Als we minder opwek realiseren in Nederland, worden we afhankelijker van buitenlandse energie,” zegt Jaeger. “Dat maakt het systeem duurder en kwetsbaarder.”